Etik değerler
Son güncelleme: 14 Kasım 2026
Sağlık verisi, bir insanın kendisi hakkında sahip olduğu en hassas bilgidir. Aynı zamanda bu veri, hastalıkların daha erken tespit edilmesi, tedavinin daha etkili olması ve tıp biliminin ilerlemesi için önemli bir kaynaktır. Sağlık teknolojisi geliştiren bir şirket olarak bu iki gerçeği çalışmalarımızın temeli sayıyoruz.
Bu beyan; Laitech MMC’nin ürünlerin tasarımında, geliştirilmesinde, test edilmesinde, kullanıma sunulmasında ve desteklenmesinde, ayrıca hastalar, hekimler, kurumlar, iş ortakları ve çalışanlarla ilişkilerinde rehber edindiği etik değerleri belirler.
Beyanın amacı ve kapsamı
Bu değerler Laitech MMC’nin tüm faaliyetlerini; bireysel kullanıcılara yönelik uygulamaları, sağlık kuruluşları, laboratuvarlar, sigorta şirketleri ve araştırma kurumlarına yönelik sistemleri, özel yazılım projelerini ve araştırma çalışmalarını kapsar.
Değerler, Laitech MMC çalışanları ve şirket adına hareket eden kişiler için geçerlidir. İş ortaklarımızdan ve tedarikçilerimizden de aynı ilkelere uymalarını bekleriz.
Önce insan sağlığı
Geliştirdiğimiz her teknolojinin amacı insanın sağlığına ve refahına hizmet etmektir. Bir ürün, işlev veya iş kararı alırken bunun hastaya ve kullanıcıya etkisini temel ölçüt olarak değerlendiririz.
Hastanın güvenliği ve yararı ile ticari çıkarlar arasında bir çatışma doğduğunda hastanın güvenliğini ve yararını öncelikli tutarız. Hastaya zarar verebilecek bir işlevi, riskleri giderilmedikçe kullanıma sunmayız.
Bilimsel dürüstlük ve kanıta dayalılık
- Ürünlerimizdeki hesaplamalar, referans aralıkları, değerlendirme kuralları ve öneriler bilimsel literatüre, resmî klinik kılavuzlara ve güvenilir kaynaklara dayanır; kaynaklar belgelenir.
- Modellerin ve algoritmaların kesinliği bağımsız veriler üzerinde doğrulanır ve sonuçlar olduğu gibi kaydedilir.
- Her sonucun sınırlılıklarını, hata olasılığını ve uygulanamadığı durumları açıkça gösteririz.
- Bilimsel bilginin çarpıtılmasına, sonuçların seçici biçimde sunulmasına ve kanıtı olmayan iddialara izin vermeyiz.
Teknoloji hekime destektir
Sistemlerimiz hekimin ve sağlık uzmanının bilgiyi daha hızlı ve daha net görmesine yardımcı olur. Tanı ve tedavi kararı hekime aittir; ürünlerimizin sonuçları tanı yerine geçmez ve hekimin mesleki görüşünün yerini almaz.
Bireysel kullanıcılara yönelik uygulamalarda sonuçları anlaşılır bir dille açıklar, gerektiğinde hekime başvurmayı önerir ve kullanıcıyı hekim muayenesinden vazgeçmeye yönlendirmeyiz. Ürünlerimizi “Halkın Sağlığının Korunması Hakkında” Kanun’un ve tıbbi faaliyeti düzenleyen diğer normların gerekliliklerini dikkate alarak geliştiririz.
Gizlilik tasarımla başlar
- Gizlilik, ürüne sonradan eklenen bir özellik değildir; tasarım aşamasından itibaren dikkate alınır.
- Yalnızca amaç için gerekli olan veriyi toplar ve yalnızca o amaç için işleriz.
- Sağlık verisini, ilgili durumlarda kişinin aydınlatılmış onayıyla veya kanunda belirlenen başka bir hukuki dayanakla işleriz. Onay açık bir dille, ayrı olarak ve geri alınabilir şekilde alınır.
- Sağlık verisini satmaz ve reklam amacıyla kullanmayız.
- Kullanıcının kendi verisini görme, düzeltme ve silinmesini talep etme hakkına saygı gösteririz.
- Kişisel verilerin işlenmesinde Azerbaycan Cumhuriyeti’nin “Kişisel Veriler Hakkında” Kanunu’na, Avrupa Birliği’nden gelen kullanıcılar için ise GDPR ilkelerine uyarız.
Sorumlu akıllı teknolojiler
- Şeffaflık: kullanıcıya sonucun akıllı teknolojiyle veya otomatik hesaplamayla oluşturulduğunu bildiririz.
- Açıklanabilirlik: mümkün olduğunda sonucun hangi göstergelere ve hangi kurallara dayandığını gösteririz.
- Tarafsızlık: modelleri farklı yaş, cinsiyet ve nüfus gruplarını kapsayan verilerle doğrular, gruplar arasında sonuçlarda ortaya çıkan temelsiz farklılıkları tespit etmeye ve gidermeye çalışırız.
- İnsan denetimi: klinik açıdan önemli kararlar bir insan, yani hekim veya yetkili bir uzman tarafından verilir; akıllı teknoloji yalnızca destek sağlar.
- Kullanım öncesi doğrulama: her model kullanıma sunulmadan önce kesinlik ve güvenlik açısından değerlendirilir; kullanım sırasında ise sonuçları izlenir ve gerektiğinde güncellenir.
- Amaca uygunluk: modelleri yalnızca test edildikleri amaç ve nüfus grubu için kullanırız.
Veri güvenliği
Verinin korunması ürünlerimizin temel gerekliliğidir. “Bilgi, Bilgilendirme ve Bilginin Korunması Hakkında” Kanun’un gerekliliklerini dikkate alarak verilerin gizliliğini, bütünlüğünü ve erişilebilirliğini koruyan teknik ve idari tedbirler uygularız.
- Veri alışverişinin şifrelenmesi; parolaların ve token’ların yalnızca geri döndürülemeyen hash biçiminde saklanması.
- Verilere erişimin rol ve gereklilik temelinde sınırlandırılması, önemli işlemlerin kayıt altına alınması.
- Kurumların verilerinin birbirinden ayrı tutulması.
- Güvenlik olaylarının zamanında tespit edilmesi, incelenmesi ve mevzuatın gerektirdiği durumlarda ilgili kişilere bildirilmesi.
Klinik güvenlik ve kalite
- Ürünlerimizi ilgili durumlarda LOINC, ICD-10, HL7 ve FHIR dahil olmak üzere uluslararası tıbbi standartlar ve terminolojiler temelinde kurarız; bu, verinin doğru yorumlanmasına ve sistemler arasında güvenilir şekilde paylaşılmasına hizmet eder.
- Klinik içerik ve hesaplama kuralları sağlık uzmanlarının katılımıyla hazırlanır ve doğrulanır.
- Güncellemeler kullanıma sunulmadan önce test edilir; sonuçları etkileyen değişiklikler belgelenir.
- Kullanıcılardan ve kurumlardan gelen hata bildirimlerini ve klinik kaygıları öncelikli olarak inceleriz.
- Ürünün güvenli kullanımı için açık talimatlar ve sınırlılıklar hakkında bilgi sunarız.
Dürüst iletişim
Ürünlerimiz hakkındaki bilgileri doğru, açık ve doğrulanabilir biçimde sunarız. Kesinlik göstergelerini ve olanakları olduğundan yüksek göstermez, geliştirme aşamasındaki işlevleri hazır ürün gibi sunmaz, kanıtı olmayan tıbbi iddialar ileri sürmeyiz.
İnsanların sağlıkla ilgili kaygılarını veya korkularını istismar eden reklamları, yanıltıcı karşılaştırmaları ve gizli koşulları kabul etmeyiz.
Dürüstlük ve yolsuzlukla mücadele
- Rüşvet vermeyi, almayı ve teklif etmeyi, ayrıca bir karara hukuka aykırı şekilde etki etmek amacıyla hediye veya başka bir ayrıcalık sunmayı kesinlikle kabul etmeyiz.
- Sağlık kuruluşları, hekimler ve kamu kurumlarıyla ilişkilerimizi şeffaf ve mevzuata uygun şekilde yürütürüz.
- Çıkar çatışmalarını tespit eder, bildirir ve gideririz; kişisel çıkar ticari kararları etkilememelidir.
- Mali ve ticari kayıtları doğru ve eksiksiz tutar, rekabet kurallarına uyarız.
- İş ortaklarımızın ve müşterilerimizin gizli bilgilerini koruruz.
Saygı, eşitlik ve erişilebilirlik
Her insana aynı saygıyla yaklaşırız. Çalışma ortamında ve ürünlerimizde ırk, milliyet, cinsiyet, yaş, din, engellilik, sağlık durumu veya başka herhangi bir özelliğe dayalı ayrımcılığa izin vermeyiz.
Ürünlerimizin farklı yaş gruplarından, farklı eğitim düzeylerinden ve fiziksel engeli olan kişiler tarafından kullanılabilmesine özen gösteririz: açık bir dil, okunaklı bir arayüz ve mümkün olduğunda birden fazla dilde içerik sunarız.
Çalışanlarımız için güvenli, adil ve mesleki gelişime olanak tanıyan bir çalışma ortamı sağlarız.
Araştırma etiği
- İnsan katılımıyla yürütülen araştırmalar mevzuata ve kabul görmüş uluslararası araştırma etiği ilkelerine uygun olarak yürütülür.
- Araştırmalar, gerekli durumlarda etik kurul onayı alındıktan sonra başlatılır.
- Katılımcılara araştırmanın amacı, süreci, riskleri ve hakları hakkında açık bilgi verildikten sonra aydınlatılmış onam alınır; katılımcı dilediği zaman araştırmadan ayrılabilir.
- Araştırma verileri mümkün olan her durumda anonimleştirilir veya takma adlandırılır; kişinin kimliğini belirlemeye yönelik girişimlere izin verilmez.
- Araştırma sonuçları, beklenenden farklı sonuçlar da dahil olmak üzere dürüstçe sunulur.
İş ortakları ve tedarikçiler
İş ortaklarımızı ve tedarikçilerimizi seçerken veri güvenliği, gizlilik ve iş etiği alanındaki yaklaşımlarını dikkate alırız.
Kişisel verilere erişimi olan tedarikçilerle ilişkilerimizi veri koruma yükümlülüklerini belirleyen sözleşmeler temelinde kurar ve onlara yalnızca hizmet için gerekli olan veriyi sağlarız.
Kurumlara sunduğumuz sistemlerde verinin sahibi kurumdur; veriyi yalnızca kurumun talimatıyla ve sözleşmede belirlenen amaçlar için işleriz.
Sosyal sorumluluk ve sürdürülebilirlik
Sağlık hizmetlerinin kalitesini ve erişilebilirliğini artıran, hastalıkların daha erken tespit edilmesine ve koruyucu sağlığa katkı sağlayan çözümlere öncelik veririz.
Tıp biliminin gelişimini desteklemek için bilim ve araştırma kurumlarıyla iş birliğine açığız.
Dijital altyapıyı verimli kullanır, kaynak tüketimini ve çevreye etkimizi azaltmaya çalışırız.
Kaygıların bildirilmesi
Bu değerlerin ihlali, ürünlerimizle ilgili bir güvenlik veya klinik risk, verilerin kötüye kullanılması, yolsuzluk ya da başka bir etik sorun hakkında bilginiz varsa bunu [email protected] adresine bildirin.
Her bildirimi ciddiye alır, nesnel olarak inceler ve gerekli tedbirleri alırız. Bildirimde bulunan kişinin kimliği, mevzuatın izin verdiği ölçüde gizli tutulur.
Kaygısını iyi niyetle bildiren kişiye karşı takibat, baskı veya herhangi bir olumsuz tedbire izin verilmez.
Beyanın uygulanması ve güncellenmesi
Laitech MMC bu değerleri her yeni ürünün ve işlevin değerlendirilmesinde rehber edinir. Çalışanlar bu değerler hakkında bilgilendirilir ve bunlara uymaları beklenir.
Beyan; teknolojinin, mevzuatın ve faaliyetlerimizin gelişimine uygun olarak düzenli şekilde gözden geçirilir ve güncellenir. Belgenin başındaki “Son güncelleme” tarihi, son değişikliğin tarihini gösterir.