Etik dəyərlər
Son yenilənmə: 14 noyabr 2026
Sağlamlıq məlumatı insanın özü haqqında malik olduğu ən həssas məlumatdır. Eyni zamanda bu məlumat xəstəliklərin daha erkən aşkar edilməsi, müalicənin daha təsirli olması və tibb elminin irəliləməsi üçün mühüm mənbədir. Səhiyyə texnologiyası hazırlayan şirkət kimi bu iki həqiqəti işimizin əsası hesab edirik.
Bu bəyanat Laitech MMC-nin məhsulların layihələndirilməsində, hazırlanmasında, sınaqdan keçirilməsində, istifadəyə verilməsində və dəstəklənməsində, habelə pasiyentlər, həkimlər, qurumlar, tərəfdaşlar və əməkdaşlarla münasibətlərdə rəhbər tutduğu etik dəyərləri müəyyən edir.
Bəyanatın məqsədi və əhatə dairəsi
Bu dəyərlər Laitech MMC-nin bütün fəaliyyətinə, o cümlədən fərdi istifadəçilər üçün tətbiqlərə, tibb müəssisələri, laboratoriyalar, sığorta şirkətləri və tədqiqat qurumları üçün sistemlərə, fərdi proqram təminatı layihələrinə və tədqiqat işlərinə şamil olunur.
Dəyərlər Laitech MMC-nin əməkdaşlarına və onun adından fəaliyyət göstərən şəxslərə aiddir. Tərəfdaşlarımızdan və təchizatçılarımızdan da eyni prinsiplərə riayət etmələrini gözləyirik.
İnsan sağlamlığı birinci
Hazırladığımız hər texnologiyanın məqsədi insanın sağlamlığına və rifahına xidmət etməkdir. Məhsul, funksiya və ya iş qərarı qəbul edərkən onun pasiyentə və istifadəçiyə təsirini əsas meyar kimi qiymətləndiririk.
Pasiyentin təhlükəsizliyi və mənafeyi ilə kommersiya maraqları arasında ziddiyyət yarandıqda pasiyentin təhlükəsizliyini və mənafeyini üstün tuturuq. Pasiyentə zərər verə biləcək funksiyanı, onun riskləri aradan qaldırılmayınca, istifadəyə vermirik.
Elmi dürüstlük və sübuta əsaslanma
- Məhsullarımızdakı hesablamalar, istinad intervalları, qiymətləndirmə qaydaları və tövsiyələr elmi ədəbiyyata, rəsmi klinik təlimatlara və etibarlı mənbələrə əsaslanır; mənbələr sənədləşdirilir.
- Modellərin və alqoritmlərin dəqiqliyi müstəqil məlumat üzərində yoxlanılır və nəticələr olduğu kimi qeydə alınır.
- Hər nəticənin məhdudiyyətlərini, yanılma ehtimalını və tətbiq oluna bilmədiyi halları açıq göstəririk.
- Elmi məlumatın təhrif edilməsinə, nəticələrin seçmə təqdim olunmasına və sübutu olmayan iddialara yol vermirik.
Texnologiya həkimə dəstəkdir
Sistemlərimiz həkimə və səhiyyə mütəxəssisinə məlumatı daha tez və daha aydın görməyə kömək edir. Diaqnoz və müalicə qərarı həkimə məxsusdur; məhsullarımızın nəticələri diaqnoz sayılmır və həkimin peşəkar rəyini əvəz etmir.
Fərdi istifadəçilər üçün tətbiqlərdə nəticələri anlaşıqlı dildə izah edir, lazım olduqda həkimə müraciət etməyi tövsiyə edir və istifadəçini həkim müayinəsindən imtinaya yönəltmirik. Məhsullarımızı "Əhalinin sağlamlığının qorunması haqqında" Qanunun və tibbi fəaliyyəti tənzimləyən digər normaların tələblərini nəzərə alaraq hazırlayırıq.
Məxfilik layihələndirmədən başlayır
- Məxfilik məhsulun sonradan əlavə edilən xüsusiyyəti deyil; o, layihələndirmə mərhələsindən nəzərə alınır.
- Yalnız məqsəd üçün zəruri olan məlumatı toplayır və onu yalnız həmin məqsəd üçün emal edirik.
- Sağlamlıq məlumatını, müvafiq hallarda, şəxsin məlumatlandırılmış razılığı ilə və ya qanunla müəyyən edilmiş digər əsasla emal edirik. Razılıq aydın dildə, ayrıca və geri götürülə bilən şəkildə alınır.
- Sağlamlıq məlumatını satmırıq və reklam məqsədilə istifadə etmirik.
- İstifadəçinin öz məlumatına baxmaq, onu düzəltmək və silinməsini tələb etmək hüququna hörmət edirik.
- Fərdi məlumatların emalında Azərbaycan Respublikasının "Fərdi məlumatlar haqqında" Qanununa, Avropa İttifaqından olan istifadəçilər üçün isə GDPR-ın prinsiplərinə riayət edirik.
Məsuliyyətli ağıllı texnologiyalar
- Şəffaflıq: istifadəçiyə nəticənin ağıllı texnologiya və ya avtomatik hesablama ilə yaradıldığını bildiririk.
- İzahlılıq: mümkün olduqda nəticənin hansı göstəricilərə və hansı qaydalara əsaslandığını göstəririk.
- Qərəzsizlik: modelləri müxtəlif yaş, cins və əhali qruplarını əhatə edən məlumatlarla yoxlayır, qruplar arasında nəticələrdə əsassız fərqləri aşkar etməyə və aradan qaldırmağa çalışırıq.
- İnsan nəzarəti: klinik əhəmiyyətli qərarlar insan, yəni həkim və ya səlahiyyətli mütəxəssis tərəfindən qəbul edilir; ağıllı texnologiya yalnız dəstək verir.
- İstifadəyə verilməzdən əvvəl yoxlama: hər model istifadəyə verilməzdən əvvəl dəqiqlik və təhlükəsizlik baxımından qiymətləndirilir, istifadə zamanı isə onun nəticələri izlənilir və lazım olduqda yenilənir.
- Məqsədə uyğunluq: modelləri yalnız sınaqdan keçirildikləri məqsəd və əhali qrupu üçün tətbiq edirik.
Məlumat təhlükəsizliyi
Məlumatın qorunması məhsullarımızın əsas tələbidir. "İnformasiya, informasiyalaşdırma və informasiyanın mühafizəsi haqqında" Qanunun tələblərini nəzərə alaraq məlumatların məxfiliyini, tamlığını və əlçatanlığını qoruyan texniki və təşkilati tədbirlər tətbiq edirik.
- Məlumat mübadiləsinin şifrələnməsi və şifrələrin, tokenlərin yalnız geri çevrilməyən heş şəklində saxlanması.
- Məlumatlara çıxışın rol və zərurət əsasında məhdudlaşdırılması, əhəmiyyətli əməliyyatların qeydə alınması.
- Qurumların məlumatlarının bir-birindən ayrı saxlanılması.
- Təhlükəsizlik hadisələrinin vaxtında aşkar edilməsi, araşdırılması və qanunvericiliyin tələb etdiyi hallarda aidiyyəti şəxslərə məlumat verilməsi.
Klinik təhlükəsizlik və keyfiyyət
- Məhsullarımızı müvafiq hallarda beynəlxalq tibbi standartlar və terminologiyalar, o cümlədən LOINC, ICD-10, HL7 və FHIR əsasında qururuq; bu, məlumatın düzgün şərh olunmasına və sistemlər arasında etibarlı mübadiləsinə xidmət edir.
- Klinik məzmun və hesablama qaydaları səhiyyə mütəxəssislərinin iştirakı ilə hazırlanır və yoxlanılır.
- Yeniləmələr istifadəyə verilməzdən əvvəl sınaqdan keçirilir; nəticələrə təsir edən dəyişikliklər sənədləşdirilir.
- İstifadəçilərdən və qurumlardan daxil olan səhv bildirişlərini və klinik narahatlıqları prioritet kimi araşdırırıq.
- Məhsulun təhlükəsiz istifadəsi üçün aydın təlimat və məhdudiyyətlər barədə məlumat təqdim edirik.
Dürüst kommunikasiya
Məhsullarımız barədə məlumatı dəqiq, aydın və yoxlanıla bilən şəkildə təqdim edirik. Dəqiqlik göstəricilərini və imkanları olduğundan yüksək göstərmir, hazırlanma mərhələsində olan funksiyaları hazır məhsul kimi təqdim etmir, sübutu olmayan tibbi iddialar irəli sürmürük.
İnsanların sağlamlıq narahatlığından və ya qorxusundan istifadə edən reklamı, yanıltıcı müqayisələri və gizli şərtləri qəbul etmirik.
Dürüstlük və korrupsiyaya yol verilməməsi
- Rüşvət verməyi, almağı və onu təklif etməyi, habelə qərara qeyri-qanuni təsir göstərmək məqsədilə hədiyyə və ya digər imtiyaz təqdim etməyi qəti şəkildə qəbul etmirik.
- Tibb müəssisələri, həkimlər və dövlət orqanları ilə münasibətləri şəffaf və qanunvericiliyə uyğun qururuq.
- Maraqlar toqquşmasını aşkar edir, bildirir və aradan qaldırırıq; şəxsi maraq işgüzar qərarlara təsir göstərməməlidir.
- Maliyyə və işgüzar qeydləri düzgün və tam aparırıq, rəqabət qaydalarına riayət edirik.
- Tərəfdaşlarımızın və müştərilərimizin məxfi məlumatlarını qoruyuruq.
Hörmət, bərabərlik və əlçatanlıq
Hər insana eyni hörmətlə yanaşırıq. İş mühitində və məhsullarımızda irqə, milliyyətə, cinsə, yaşa, dinə, əlilliyə, sağlamlıq vəziyyətinə və ya digər əlamətlərə görə ayrı-seçkiliyə yol vermirik.
Məhsullarımızın müxtəlif yaş qruplarından, müxtəlif təhsil səviyyəsindən və fiziki imkanları məhdud olan insanlar tərəfindən istifadə oluna bilməsinə çalışırıq: aydın dil, oxunaqlı interfeys və mümkün olduqda bir neçə dildə məzmun təqdim edirik.
Əməkdaşlarımız üçün təhlükəsiz, ədalətli və peşəkar inkişafa imkan verən iş mühiti təmin edirik.
Tədqiqat etikası
- İnsan iştirakı ilə aparılan tədqiqatlar qanunvericiliyə və qəbul edilmiş beynəlxalq tədqiqat etikası prinsiplərinə uyğun aparılır.
- Tədqiqatlar tələb olunan hallarda etika komitəsinin təsdiqi alındıqdan sonra başlanır.
- İştirakçılardan tədqiqatın məqsədi, gedişi, riskləri və hüquqları barədə aydın məlumat verildikdən sonra məlumatlandırılmış razılıq alınır; iştirakçı istənilən vaxt tədqiqatdan çıxa bilər.
- Tədqiqat məlumatları mümkün olan hər halda adsızlaşdırılır və ya psevdonimləşdirilir; şəxsin kimliyini müəyyənləşdirməyə yönəlmiş cəhdlərə yol verilmir.
- Tədqiqat nəticələri, o cümlədən gözləniləndən fərqli nəticələr, dürüst təqdim olunur.
Tərəfdaşlar və təchizatçılar
Tərəfdaşlarımızı və təchizatçılarımızı seçərkən onların məlumat təhlükəsizliyi, məxfilik və işgüzar etika sahəsindəki yanaşmasını nəzərə alırıq.
Fərdi məlumatlara çıxışı olan təchizatçılarla münasibətləri məlumatların qorunması öhdəliklərini müəyyən edən razılaşmalar əsasında qururuq və onlara yalnız xidmət üçün zəruri olan məlumatı veririk.
Qurumlara təqdim etdiyimiz sistemlərdə məlumatın sahibi qurumdur; məlumatı yalnız qurumun göstərişi ilə və müqavilədə müəyyən edilmiş məqsədlər üçün emal edirik.
Sosial məsuliyyət və davamlılıq
Səhiyyə xidmətlərinin keyfiyyətinin və əlçatanlığının artmasına, xəstəliklərin daha erkən aşkar edilməsinə və profilaktikaya kömək edən həllərə üstünlük veririk.
Tibb elminin inkişafına dəstək olmaq üçün elmi və tədqiqat qurumları ilə əməkdaşlığa açığıq.
Rəqəmsal infrastrukturdan səmərəli istifadə edir, resurs sərfiyyatını və ətraf mühitə təsiri azaltmağa çalışırıq.
Narahatlıqların bildirilməsi
Bu dəyərlərin pozulması, məhsullarımızla bağlı təhlükəsizlik və ya klinik risk, məlumatlardan sui-istifadə, korrupsiya və ya digər etik problem barədə məlumatınız varsa, bunu [email protected] ünvanına bildirin.
Hər bildirişə ciddi yanaşır, onu obyektiv araşdırır və lazımi tədbirləri görürük. Bildirişi edən şəxsin kimliyi qanunvericiliyin icazə verdiyi həddə məxfi saxlanılır.
Vicdanla narahatlığını bildirən şəxsə qarşı təqib, təzyiq və ya hər hansı mənfi tədbirə yol verilmir.
Bəyanatın tətbiqi və yenilənməsi
Laitech MMC bu dəyərləri hər yeni məhsulun və funksiyanın qiymətləndirilməsində rəhbər tutur. Əməkdaşlar bu dəyərlərlə tanış edilir və onlara riayət etmələri gözlənilir.
Bəyanat texnologiyanın, qanunvericiliyin və fəaliyyətimizin inkişafına uyğun olaraq müntəzəm nəzərdən keçirilir və yenilənir. Sənədin yuxarısındakı "Son yenilənmə" tarixi sonuncu dəyişikliyin tarixini göstərir.